Lời tạ ơn từ rẫy cao (Sản phẩm Bột dinh dưỡng lúa rẫy)

            Đối với người Ca Dong ở xã Sơn Tây, tỉnh Quảng Ngãi, hạt lúa rẫy không chỉ là nguồn lương thực nuôi sống con người mà còn là kết tinh thiêng liêng của đất trời, núi rừng và niềm tin tâm linh được truyền qua nhiều thế hệ. Trên những sườn núi cao, nơi không có ruộng nước bằng phẳng, không có máy móc hiện đại, người Ca Dong vẫn kiên trì gieo trồng lúa rẫy bằng đôi bàn tay cần mẫn và lòng tin bền bỉ vào thiên nhiên.

            Người Ca Dong tin rằng, để cây lúa sinh trưởng và cho hạt chắc thơm, phải có sự che chở của Yang Ta Nê – Thần Đất và Yă Co Yă Vươi – Thần Nước. Thần Đất giữ cho đất không bạc màu, không sạt lở; Thần Nước ban mưa thuận gió hòa, giữ cho suối nguồn không cạn. Vì thế, mỗi hạt lúa được gieo xuống rẫy không chỉ là một hành động sản xuất, mà còn là một lời gửi gắm, một lời cầu nguyện âm thầm với đất trời.

            Khi mùa lúa đến, người Ca Dong không vội thu hoạch. Trước hết, họ thực hiện nghi lễ tạ ơn thần linh, cảm ơn núi rừng đã cho cây lúa vượt qua nắng gió, thú rừng và những ngày mưa bão. Trong quan niệm của họ, hạt lúa rẫy là “hạt gạo thiêng”, là sự sống được đất trời trao gửi, nên phải được đón nhận bằng lòng kính trọng và biết ơn.

            Từng hạt gạo vì thế mang trong mình không chỉ vị thơm của núi rừng, mà còn chứa đựng mồ hôi, công sức và niềm tin của con người Ca Dong. Khi gùi lúa được mang về làng, đó không đơn thuần là niềm vui được mùa, mà là sự bình yên, là lời khẳng định mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên. Bữa cơm từ lúa rẫy vì vậy luôn được trân trọng, bởi đó là thành quả của sự gắn bó bền chặt giữa đất – nước – con người – thần linh.

            Ngày nay, dù cuộc sống đã có nhiều đổi thay, người Ca Dong ở Sơn Tây vẫn gìn giữ câu chuyện “lời tạ ơn từ rẫy cao” như một phần bản sắc văn hóa. Câu chuyện ấy nhắc nhở con người sống chậm lại, biết ơn thiên nhiên và trân trọng những giá trị truyền thống đã nuôi dưỡng cộng đồng qua bao thế hệ.